Gelo Serokwezîr dê ji bo kirinên dema AKP'ê jî bigirî?

Serokwezîr Recep Tayîp Erdogan di komcivîna partiya xwe de dema nameyên Necdet Adali, Erdal Eren û Mustafa Pehlivanoglu yên di derbeya 12'î îlonê de hatibûn dervekirin xwend giriya. Lê ji bo jê 29 hezar 511 polîs bi giştî 34 hezar 911 bersûcên ku hêzen ewlehiyê ne hêsra nabarîne. Engîn Ceber di encama îşkenceyê de jiyana xwe ji dest da. Dîsa ciwanên wekî Şerzan Kurt, Emrah Gezer, Aydin Erdem û gelek ciwan bi çeka polîsan hatin kuştin.

Serokwezîr Recep Tayyip Erdogan ji bo ku di referanduma makezagonê de bi ser bikeve hemû tiştan dixe mijara ajîteyê. Erdogan di komcivîna partiya xwe ya dawî de dema nameyên Necdet Adali, Erdal Eren û Mustafa Pehlivanoglu yên di derbeya 12'î îlonê hatibûn dervekirin xwend giriya. Bêguman dema giriya hesirên malbatên ku di dema îktîdara AKP'ê de mexdûr bûne hate bîra mirov. Erdogan behsa kesên ku di dema îktîdara AKP'ê de bi çekan polîsan hatin kuştin bi bîr nayne û balkêşe ku êşên di 12'ê îlonê de hatine kişandin bi bîr dixe. Li gorî daneyên fermî di navbera sala 2003-2009'an de di dema hikumeta AKP'ê de ji bo ji jê 29 hezar 511 polîsî û bi giştî ji bo 34 hezar 911 hêzen ewlekeriyê giliyê sûc hat kirin. TMK bi destê AKP'ê hate guhertin û gelek zarok ji ber ku rastî pêkûtî û îşkenceyê hatine giliyê sûc kirin. Hejmara zarokên ku di salên 2006-2009'an de rastî îşkenceya fîzîkî û cinsî hatine û gilî kirine 605 e. Dozgeran ji bo gelek giliyên ku hatine kirin biryara bêşopandinê dan.

Serokwezîr digirî lê di dema wî de 23 hezar 539 kes mexdurê îşkenceyê ne

Piştî sala 2003'an de 4 hezar 508 bûyerên îşkenceyê întîkalî Mehkemeyên Cezayê kirine. Ji bo bi giştî 13 hezar 732 hêzên ewlekariyê û ji wan 10 hezar 589 polîs in 4 hezar 508 doz hatin vekirin û ji van 4 hezar û 430'ê wî bi encam bûn. Doza 11 hezar û 718 kesî bi encam bû ji van bersucan 7 hezar 548 kesî hatin beraet kirin. Ji bo 484 kesî ceza hat dayîn. Her wiha ji bo 569 kesan bi boneya ku îşkence kirine cezayê perayan hat dayîn û cezayên cûda ku ji bo 620 kesî hatine dayîn hate taloqkirin. Di navbera sala 2003 û 2009'an de 23 hezar 539 kes bûn mexdûrê îşkenceyê.

Kesên ku bi çeka polîs hatin kuştin

Li gorî daneyên THÎV'ê beriya Zagona Salahiyet û Peywirên Polîsan (PSVK) bên guhertin di sala 2007'an de hejmara bûyerên faîlên wan nayê zanîn 2 kes bûn. Ev hejmar di sala 2008'an de gihişte 30'î û di sala 2009'an de gihişte 18'an. Dîsa beriya guhertina zagonê hejmara kesên ku bi hinceta 'hişyariya bisekine', 'belasebep çek berdan'ê di sala 2007'an de 24 kes miribûn lê ev hejmar di sala 2008'an de gihişte 37'an û di sala 2009'an de gihişte 48'an.

Bûyerên di binçav û girtîgehan de mirin di sala 2007'an de 10 bûn û ev hejmar di sala 2008'an de ji girtîgehê 39 û di binçavan de 8 kes û bi gişt3i 47 kes hatin kuştin. Dîsa di sala 2009'an de li girtîgehê 33 û di binçavan de 6 kes û bi giştî 39 kes hatin kuştin. Her wiha bi guhertinên PSVK'ê ve di nava 3 salên dawî de 50 bûyerên kiryarên wan ne diyar, 109 înfaza bê daraz û 96 mirinên di girtîgehê de pêk hatin. Di nava 3 salan de 82 kesî zêder ji aliyê polîsan ve bi hinceta îhtara bisekine û an jî bi îşkenceyê ve hatin kuştin û malbata mexdûran hê jî têkoşîna xwe ya maf û edaletê didomînin.

Malbata Kurt, Tursun û Gezer li dadê digerin

Baran Tursun, di 25'ê mijdara 2007'an de bi guleya polîsan birîndar bû û di 30'ê mijdarê de jiyana xwe ji dest da. Têkîldarî mijarê de doza hate vekirin polîsê sûcdar Omre Emre Atar bi îdaya "mirov kuştiye" 2 sal mehek ceza xwer û 10 polîsên "delîl windakirine" jî berat bûn. Her wiha dîsa li Navenda Polîsan a Gumuşpalayê ya Navçeya Bayrakliyê ya Îzmîrê Abdurrahman Sozen ên tê îdakirin înthar kir dozgeriyê biryara bêşopandinê da. Selamî Atalay ê li Semta Guzeltepeyê ya Karşiyakayê di sala 2003'an de maç temaşe dikir bi guleya polîsan felç bûyî jî li pey dadê ye.

Xwendekarê Zanîngeha Muglayê Şerkan Kurd di 11 û 12'ê gulanê rastî êrîşa ulkucyuan hat û bi guleya polîsan bi giranî birîndar bû. Di di 22'yê gulanê de li Nexweşxaneya Zanîngeha Dokuz Eylulê jiyana xwe ji dest da. Dozger di îdîanameyê de diyar kir ku Kurt bi guleya polisan hatiye kuştin. Emrah Gezer di 27'ê kanuna 2010'an de li Enqereyê ji aliyê Tîmekê Taybet Serkan Akbulut ve hate qetilkirin.

Festus Okey, Ceylan Onkol, Aydin Erdem

Festus Okey, 20'ê tebaxa 2007'an dema ku li Navenda Polîsan a Beyogluyê dibinçavan de bi guleya polîs Yildiz jiyana xwe ji dest da. Ji delîlên dozê yê herî girîng îşlikê Okey ê ku dema gule lê ketî li ser hate windakirin û dadgehê jî 13'yê gulana 2008'an biryar bêşopandinê da. Çeka Okey kuştî bi heman li cem Polîs Yildiz bû û ev yek di danişana 11 îlona 2008'an de derket holê. Ceylan Onkol, di 28'ê îlona 2009'an li Navçeya Lîcê ya Amedê bi guleya leşkeran jiyana xwe ji dest da. Aydin Erdem di 6'ê kanuan 2009'an da dema ku girtina DTP'ê şermezar kirin bi guleya polîsan jiyana xwe ji dest da. Aydin Erdem li ber qemerayan ji aliyê polîsan ve hate qetilkirin lê dozgeriyê îda kir ku Erdem ji aliyê PKK'ê ve hate kuştin.

Engîn Ceber nehate ji bîrkirin

8 salên AKP li ser kar heta niha dibinçavan de 290 kes hatin kuştin. Di sala 2008'an de di nava 10 mehan de 29 kes di binçavan de hatin kuştin. Engîn Ceber 28'ê îlonê ji aliyê polîsan ve hate binçavakirin û pişt re jî hate girtin birin Girtîgeha Metrîs ê. Çeper ji ber îşkenceya li binçavan û girtîgehê dîtî xwîn kete nav mêjuyê wî li Nexwexaneya Şîşlî Etfalê jiyana xwe ji dest da. Navên hinek kesên li qereqolan jiyana xwe ji dest dane wisaye:

Zaroka 18 mehî bi bombeya gazê hate kuştin

Resul Gur, 30'ê hezîranê li Stenbolê di binçavan de hate qetilkirin, Mehmet Oytun ê 18 mehî li Navçeya Cizîrê ya Şirnexê bi bombeya gazê ya polîsan birîndar bû û jiyana xwe ji dest da.

* Metîn Yuksel, di pencereya Qereqola Polîsan a Zonguldakê de ji aliyê polîsan ve hate avêtin jêr. Di dema kuştina Yukselde qameraya miduriyata polisan nedixebitî!

* Osman Aslı, di Qereqola Fîruzkoy ya Avcilara Stenbolmê xwe bi benikê pilava xwe daliqandî hate dîtin. Polîsan gotin, "Wî xwe bi benikê bota xwe dalikandiye. Qemere naxebitin! haya me pê tuneye"

* Li Navçeya Daricaya Kocaeliyê hate gotin ku Ahmet Comertê 23 salî ku hatibû binçavkirin, di qereqolê de xwe darvekiriye. Bave Durmuş got ku kurê wî keseki ku întahar bike nîne. Kamerayên qereqola polîsan di vê bûyerê de jî nedixebitî!

* Li Navçeya Hezexê di otopsiya welatiyê bi navê Resul Îlçînê 52 salî ku di qereqolê de jiyana xwe ji dest dabû, hate gotin ku li ser sêr Îlçîn, şopên derbeyê hene. Walitiyê îdîakir ku Îlçîn di kursiyê de ketiye û wê deme kamera nedixebitîn!.

* Ahmet Akbaş, di Qereqola Polîsan a Esenlera Stenbolê de mirî hate dîtin. Hate îdîakirin ku qemerayên qereqolê nedixebitîn.

* Hate gotin ku Abbas Înan di sala 2008'an de li Qereqola Polîsan a Anafartalarê ya Çanakkaleyê de bi beteniyê xwe darvekiriye. Naye zanîn ku wê şevê çima qemera nedixebitîn!

* Welatiyê Erdal Kologlu, di 3 tîrmeha 2008'an de di binçav de bi darbeyên copan hate kuştin. Birayê wî îdîakir ku piştî birayê wî hate kuştin, qeydên kamerayê hatine jê kirini.

* Hate daxuyandin ku Welatiyê Polonyayê Darîusz Wîtek ku ji bo dersînorkirinê di Mêvanxaneya Miduriyata Şaxa Biyaniyan ya li Kumkapiyê de xwe ji 7 katiyê avêtiye û întîxar kiriye. Dema vê bûyerê de qamera xerabûyî bûne!

Ev hin kesên ku di dema Serkatiya Erdogan de hatine girîn in.

E-MAIL THIS

PRINT THIS